Ile to jest 1 łokieć? Przelicznik i historia miary

1 łokieć to dawna jednostka długości oparta na wymiarach ludzkiego ciała, która w polskim systemie miar wynosiła zazwyczaj około 60 centymetrów. Choć jego wartość zmieniała się zależnie od regionu i epoki, najczęściej przyjmuje się, że łokieć warszawski to dokładnie 59,6 cm.

Skąd wzięła się miara łokcia?

Jak sama nazwa wskazuje, jednostka ta wywodzi się z anatomii. Pierwotnie łokieć definiowano jako odległość od stawu łokciowego do końca palca środkowego dorosłego mężczyzny. Ponieważ każdy człowiek ma nieco inne proporcje, przez wieki łokieć był miarą bardzo umowną i różnił się w zależności od tego, kto go odmierzał.

Z czasem, aby uniknąć oszustw w handlu, miasta zaczęły wprowadzać oficjalne wzorce łokcia. Często były to metalowe pręty przytwierdzane do murów ratuszy lub sukiennic, do których każdy kupiec i klient mógł przyłożyć swój materiał, aby sprawdzić uczciwość miary.

Różne rodzaje łokcia w Polsce i na świecie

Przed wprowadzeniem systemu metrycznego panował spory chaos miarowy. W samej Polsce istniało kilka standardów, co sprawiało, że „łokieć” mąki czy sukna w Krakowie nie był tym samym, co w Warszawie.

Warto zauważyć, że angielski ell był znacznie dłuższy, ponieważ opierał się na długości całej ręki (od barku do końca palców), a nie tylko od przedramienia.

Łokieć jako narzędzie handlowe

Łokieć był podstawową jednostką w handlu tekstylnym. Sukiennicy odmierzali nim bele materiału, wełnę oraz jedwab. Często używano specjalnych drewnianych listew o długości jednego łokcia, które były prekursorami dzisiejszych centymetrów krawieckich.

Ciekawostką jest, że w niektórych regionach istniał podział łokcia na mniejsze jednostki: 2 stopy, 4 ćwierci lub 24 cale. Dzięki temu system był spójny wewnętrznie, choć trudny do porównania z miarami sąsiednich państw.